Bağımlılık Nedir? Bağımlılık Türleri Nelerdir?
Bağımlılık, kişinin bir maddeyi ya da bir davranışı zararlarına rağmen sürdürmesi ve kontrol etmekte zorlanmasıyla giden, tekrarlama (nüks) riski olan bir durumdur. Zamanla “istek/arama”, tolerans ve yoksunluk gibi belirtiler görülebilir. Bağımlılık türleri genel olarak iki grupta ele alınır: Madde bağımlılıkları: Alkol, nikotin/tütün, esrar ve diğer maddeler, uyarıcılar, opioidler, sakinleştiriciler vb. Davranışsal bağımlılıklar: Kumar gibi davranışların […]
Bebeğimin Güvenli Bağlanıp Bağlanmadığını Nasıl Anlarım?
“Güvenli bağlanma”, bebeğin bakım verenini (genellikle anne/baba) bir güvenli üs gibi görmesiyle ilişkilidir: Bebek keşfe çıkar, zorlanınca geri dönüp rahatlar. Evde gözleyebileceğiniz yaygın işaretler (tek başına tanı değildir): Yanınızdayken çevreyi merakla keşfeder; arada size bakıp “kontrol eder”. Yabancı/kalabalık ortamda size yakın durmayı tercih eder, gerektiğinde kucağa gelmek ister. Ayrılıkta huzursuzlanabilir; siz dönünce yakınlık arar ve […]
Bir Ortamda Nasıl Rahat Olunur?
Bir ortama girince gerilmek çok yaygındır. Ama birkaç küçük teknikle bedeninizi “sakin moda” almak ve dikkati toparlamak mümkün. Hızlı uygulanabilir öneriler: Nefese dönün: Burundan nefes alıp ağızdan yavaşça verin. 1–5’e sayarak 5 dakika sürdürmek rahatlatıcı olabilir. Yere basın (grounding): 5-4-3-2-1 tekniği: 5 şey gör, 4 şey hisset, 3 ses duy, 2 koku, 1 tat fark […]
Bireyin Temel Gereksinimleri Nelerdir?
“Temel gereksinimler” farklı kuramlarla açıklanır. En bilinen iki yaklaşımı birlikte düşünmek, konuyu daha anlaşılır kılar. 1) Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi (genel çerçeve): Fizyolojik: uyku, beslenme, su, dinlenme Güvenlik: barınma, ekonomik/duygusal güven, düzen Ait olma & sevgi: aile, arkadaşlık, bağ kurma Saygı: değer görme, özsaygı, başarı duygusu Kendini gerçekleştirme: potansiyeli kullanma, anlam/amaç 2) Öz-Belirleme Kuramı (SDT) “psikolojik” […]
Boşanmanın Birey ve Aile Üzerindeki Etkileri Nelerdir?
Boşanma her ailede aynı etkiyi yaratmaz; etkiler çoğu zaman çatışma düzeyi, ekonomik koşullar, ebeveynlerin iş birliği ve çocuğun yaşı gibi etkenlerle şekillenir. Bireyler (eşler) üzerinde görülebilecek etkiler: Üzüntü, öfke, kaygı, yalnızlık; bazen rahatlama Yaşam düzeninin değişmesi (ev/şehir değişikliği, maddi yük) Ebeveynlik rolleri ve sosyal çevrede yeniden yapılanma Çocuklar ve aile sistemi üzerinde görülebilecek etkiler: Kısa […]
Akıl ve Zekâ Arasındaki Fark Nedir?
Akıl ve zekâ, sıklıkla birbiriyle karıştırılan ancak farklı kavramlardır. Akıl: Akıl, olaylar arasındaki ilişkileri kavrama, mantıksal düşünme, bilgiyi işleme ve sonuçlar çıkarma yeteneği ile ilgilidir. Ayrıca, tecrübelerden öğrenme ve onları yeni durumlarla ilişkilendirme kapasitesini de içerir. Aklı kullanarak insanlar, düşünce ve davranışlarını yönlendirir, kararlar alır. Zekâ: Zekâ ise öğrenme kapasitesi, problem çözme becerisi, soyut düşünme […]
Aklımı Nasıl Geliştirebilirim?
Aklınızı geliştirmek için çeşitli yöntemler bulunmaktadır. Bu yöntemler arasında zihinsel egzersizler, yeni şeyler öğrenme, sağlıklı beslenme ve düzenli fiziksel aktivite yer alır. 1. Zihinsel Egzersizler: Bulmaca çözmek, sudoku oynamak veya satranç gibi strateji oyunları zihinsel kapasitenizi artırabilir. 2. Yeni Şeyler Öğrenme: Her zaman yeni bir dil öğrenmeye çalışmak, yeni bir müzik aleti çalmak veya yeni […]
Asimetrik Yüz Çirkin mi? (Algı & Gerçeklik)
Asimetrik yüz, kişilerin yüz özelliklerinin bir tarafının diğer tarafa göre tam olarak eşit olmadığı durumu ifade eder. Aslında, tamamen simetrik bir yüz neredeyse imkansızdır; çoğu insanın yüzünde az ya da çok asimetri bulunur. Yüz asimetrileri genellikle doğal ve normaldir. Yüz asimetrisi genellikle “çirkin” olarak algılanmaz. Estetik ve güzellik algıları kültüre, bireye ve sosyal normlara göre […]
Aşırı Özgüvensizlik Neden Olur?
Aşırı özgüvensizlik birçok farklı faktöre bağlı olarak ortaya çıkabilir. Ana nedenler genellikle çocukluk veya ergenlik döneminde yaşanan olumsuz deneyimler, eleştirel veya aşırı koruyucu ebeveyn tutumları, akran zorbalığı, başarısızlık deneyimleri veya kronik hastalıklar gibi kişisel tarih ögeleri olabilir. Kişinin sürekli olarak negatif geri bildirim alması veya sürekli olarak kıyaslanması da özgüvenini düşürebilir. Bunun yanı sıra, düşük […]